• Franciscus-Xaverius

    Franciscus-Xaverius

  • Levensboom

    Levensboom

  • Kerkzaal

    Kerkzaal

  • Kerkzaal

    Kerkzaal

  • Koffiezaal

    Koffiezaal

  • Koren

    Koren

  • Basisschool-De-Hoeksteen

    Basisschool-De-Hoeksteen

  • Pancratiusschool

    Pancratiusschool

  • Franciscus-Xaverius

    Franciscus-Xaverius

Van harte welkom op de website van de Franciscus Xaverius parochie in Enkhuizen.

U vindt hier alle informatie over onze parochie.
De weekendvieringen vinden in de regel plaats op zaterdagen om 19.00 uur of op zondagen om 10.00 uur.  Er is 1 viering per weekend, per maand wisselend op zaterdag of zondag. Hiernaast ziet u een overzichtje van de meest recente vieringen.

Onder de links vindt u de websites van onze koren, basisscholen en diverse werkgroepen.

Vieringen

dec
24

24.12.2017 17:00 - 18:00

dec
24

24.12.2017 20:00 - 21:00

dec
24

24.12.2017 22:30 - 23:30

dec
25

25.12.2017 10:00 - 11:00

dec
30

30.12.2017 19:00 - 20:00

St. Franciscus Xaverius

 

sealsj1

op 3 december 2002 werd de 450-ste sterfdag van de patroonheilige van onze parochie herdacht. Franciscus Xaverius - van de orde der Jezuïeten – wordt beschouwd als de grootse missionaris aller tijden.

Vanuit Spanje en Portugal, reisde hij via Kaap de Goede Hoop naar het toenmalige Indië, Indonesie, Japan en China. Niet alleen verkondigde hij het evangelie binnen culturen die niets van doen hadden met westerse godsdienstige ideeën, hij had ook veel respect en waardering voor die culturen. Daarom is hij niet alleen tot patroon verklaard van de wereldwijde katholieke missie, maar wordt hij ook geacht door Hindoes, Boeddhisten en Moslims.

In het jaar 2002 hebben wij in het parochieblad "Kontakt" in diverse afleveringen verhaald over St. Franciscus Xaverius en de banden van onze parochie met de orde der Jezuïen. We hebben zo kunnen kennismaken met onze patroonheilige.

In de loop der tijd hebben veel kunstenaars St. Franciscus letterlijk "in beeld gebracht". Op de volgende pagina ziet u plaatjes welke wij de afgelopen jaren van hem hebben verzameld. Zonder twijfel zullen er meer afbeeldingen in omloop zijn. Mocht u daarover beschikken dan horen wij dat graag om daar een kopie van te maken voor onze verzameling. - Ga naar de afbeeldingenpagina -

Werken van barmhartigheid

In de kerkruimte wordt een mens aan het begin van het leven op handen binnengedragen en wordt dezelfde mens aan het einde wederom door handen uitgedragen. Hier worden dromen van vrede en rechtvaardigheid hardop uitgesproken. Er wordt gelachen, gehuild, gezongen, verteld en gebeden, maar bovenal meegeleefd in woord en daad. Meegeleefd met elke mens die om een stevige arm, een luisterend oor, een inspirerend woord, een daad van verzet of materiele hulp vraagt. Wij hebben ervaren dat we door zo'n levenshouding van delen en breken met elkaar, de kern en het geheim van het leven op het spoor komen. Een geheim waaraan we de naam God gegeven hebben. Via de in 1997 aangebrachte gewelfschildering, getiteld "De Werken van Barmhartigheid" hebben we een poging gedaan om deze ontdekkingsreis naar de kern van ons bestaan uit te beelden. Niet dat kunst en schoonheid dé weg vormen, waarlangs we op het spoor van de bron van het leven zouden kunnen komen. Ons inziens is het geheim van het leven niet direct te ontdekken via de ervaring van het schone. Veel eerder zal dat geheim zich openbaren in de relaties tussen mensen.

Voor ons is het leven en de persoon van Jezus van Nazareth het voorbeeld van wie deze God ten diepste is. In woord en daad heeft deze Jezus body gegeven aan die verborgen God. Hij heeft ten einde toe duidelijk gemaakt dat het diepste geluk wezenlijk samenhangt met pure onbaatzuchtige liefde tot je medemens. Want wat kan je rijker maken dan een mens te ontmoeten die door jouw toedoen het leven weer aan kan of die bevrijd wordt van zijn lasten en boeien. Zo'n levensweg is evenwel niet gemakkelijk te gaan. Echte naastenliefde kost veel inspanning, zorg en offers. Toch is het onze ervaring dat het leven alleen zinvol en goed is, wanneer de ene mens zijn hart opent naar de ander. Dan kan je op het spoor komen waar het in het leven om draait.

De essentie van deze zin van ons leven staat heel treffend verwoord in een verhaal van Jezus, waarin hij mensen oproept om vanuit het hart te leven. Door voedsel te delen, door bronnen van levend water te slaan, door armen naar anderen uit te steken. Kortom door aan medemensen materiële en geestelijke bijstand te bieden, maakt hij duidelijk hoe je God kunt ontmoeten. Voor zo'n levenshouding willen wij u inspiratie bieden.

De werken van barmhartigheid

(Matteüs 25,34-40)

Dan zal de Koning tot die aan zijn rechterhand zeggen: Komt, gezegenden van mijn Vader, en ontvangt het Rijk dat voor u gereed is vanaf de grondvesting der wereld.
Want:

Ik had honger en gij hebt Mij te eten gegeven,

Ik had dorst en gij hebt Mij te drinken gegeven,

Ik was vreemdeling en gij hebt Mij opgenomen,

Ik was naakt en gij hebt Mij gekleed,

Ik was ziek en gij hebt Mij bezocht,

Ik was in de gevangenis en gij hebt Mij bezocht.

Dan zullen de rechtvaardigen Hem antwoorden en zeggen: Heer, wanneer hebben wij U hongerig gezien en U te eten gegeven, of dorstig en U te drinken gegeven?

En wanneer zagen wij U als vreemdeling en hebben U opgenomen, of naakt en hebben U gekleed? En wanneer zagen we U ziek of in de gevangenis en zijn U komen bezoeken? De Koning zal hun ten antwoord geven: Voorwaar, Ik zeg u: al wat gij gedaan hebt voor een dezer geringsten van mijn broeders hebt gij voor Mij gedaan.

Het gesloten kerkgebouw a/d Westerstraat

De bouw:

De kerk is gebouwd in 1905 naar een ontwerp van Nic. Moolenaar Sr.. De driebeukige basilicale kerk in laat Neo-Gothische stijl werd - zonder toren - gebouwd op dezelfde plaats waar tot dan een schuilkerk stond. Die schuilkerk werd bediend door leden van de orde der jezuïeten. Dit verklaart ook de naam van de parochie: St. Franciscus Xaverius, een van de grondleggers van de orde. De kerk werd in 1929 vergroot en van een toren voorzien door Nic. Moolenaar jr.

Onderdelen in de kerk

  1. Mariakapel: (achterin rechts)
    Koperen drieluik uit 1955, gemaakt door de fa. Kloosterman. In het middenpaneel bevindt zich een kopie van de icoon "Maria van Altijd Durende Bijstand". Moeder Maria draagt het kindje Jezus, dat verschrikt omhoog kijkt naar de engelen die zijn latere martelwerktuigen dragen. Van schrik laat het Jezuskind een sandaaltje van zijn voeten vallen.
    Deze kapel is een geschenk van de parochie ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van de parochie.

  2. Gedachtenisplaats voor overledenen: (rechterzijkant, voor)
    Reliëf van eikenhout, in 1997 ontworpen en vervaardigd door de fa. Reudenroos te Lutjebroek. De jonge kunstenaars kregen als opdracht om een plaats te ontwerpen waar nabestaanden zouden kunnen rouwen en overledenen zouden voorleven. Het geheel verbeeldt de chaos die ontstaat na het wegvallen van een geliefde, gesymboliseerd door de golf. Tevens de hoop op een nieuwe toekomst, op leven dat sterker is dan de dood, gesymboliseerd door jonge twijgen.
    Ter nagedachtenis van overledenen, zijn in de takken kleine herinneringsblaadjes met namen aangebracht. In de nabijheid van de gedachtenisboom staat een lezenaar met gedenkboek. In dit boek staan alle sinds 1870 overleden parochianen ingeschreven.

  3. doopvontDoopvont: (voorin, rechts)
    Eikenhouten doopvont uit de Barok, vermoedelijk Zuid Nederlands. De linkerengel met het vlammende zwaard, verjaagt Adam en Eva uit het paradijs. Zij hebben zich laten verleiden door het kwaad (de slang). De rechter engel wijst hen erop dat ze de weg naar geluk terug kunnen vinden door Jezus te volgen in het delen en breken van liefde met anderen. Wanneer ze deze stap naar God willen zetten, kunnen ze zich als teken van bekering laten dopen met het water van de doopvont dat zich bevindt in het binnenste van de wereldbol.

  4. Vloermozaïek (middenpad, voorin)
    Kwartsmozaïek uit 1997, ontworpen door H. Van der Mee. De titel is: 'het geloof is als lopen over water". Er worden twee thema's uitgebeeld. Ten eerste dat geloof nooit gebaseerd is op vaste zekerheden, maar op de gelovige overtuiging dat het diepste geluk van mensen te vinden is waar mensen liefde en vriendschap met elkaar delen. Ten tweede dat je niet moet denken dat je alleen door eigen inspanning (door de "werken") tot God kunt komen. maar evenmin dat je alleen afhankelijk bent van Gods Liefde ( de "genade"). Rond dit theologische strijdpunt heeft jaren verdeeldheid geheerst tussen Rooms Katholieken en protestanten, zeker ook in deze stad. Daarom is dit mozaïek geplaatst onder de gewelfschildering.

  5. Ramen absis: (midden, voor)
    Glas in lood raampartij uit 1964, ontworpen door glazenier Cillekens uit Westwoud. De titel luidt "Kerk in beweging". Zowel in kerk als in maatschappij werden vanaf de 60-er jaren vele oude zekerheden aan het wankelen gebracht De ramen symboliseren niet alleen deze beweging, maar tevens de zoektocht naar het geheim van het leven.

  6. Maria altaar: (voorin, links)
    Het enige Neo-gotische altaar dat overgebleven is uit het bouwjaar van de kerk, vervaardigd door een Enkhuizer steenhouwer. Op het tabernakel-deurtje een plaquette met als voorstelling: "Het offer door Abraham".

  7. Beelden:
    Rechts van het altaar: Jesus afgebeeld als "Heilig hart". Links van het altaar de patroonheilige van de kerk: Franciscus Xaverius. Rechts boven het doopvont Gommarus, oude patroonheilige van de stad. Links boven Maria-altaar: Pancratius, oude patroonheilige van de stad.

  8. Gewelfschildering (middenpad, travé van de kruising)
    plafond kleinDe schildering "De werken van Barmhartigheid" is gemaakt naar een ontwerp van de heer H. van der Mee. Hij is geboren op 19-10-1931 en was van beroep graficus. Hij kreeg als opdracht om het bijbelse verhaal "De werken van Barmhartigheid" zo'n vorm te geven dat de intentie ervan verstaan zou worden door hedendaagse mensen. Zelf wilde hij tegelijkertijd de diepere bijbelse wortels van het verhaal in zijn verbeelding laten meespreken.

  9. Het lukte hem om dit levensverhaal binnen een tijdsbestek van 3 maanden te ontwerpen, te tekenen en te laten uitvoeren. Het ontwerp is in 15 dagen tijd uitgevoerd door Marcel Verhaag, geboren op 22 maart 1955, van beroep decoratieschilder. Hij is hierbij geassisteerd door Hans Koning, geboren 13 april 1970, eveneens decoratieschilder.

    Ook in onze kerk worden er dromen van vrede en rechtvaardigheid hardop uitgesproken. Er wordt gelachen, gehuild, gezongen, verteld en gebeden, maar bovenal meegeleefd in woord en daad. Meegeleefd met elke mens die om een stevige arm, een luisterend oor, een inspirerend woord, een daad van verzet of materiele hulp vraagt. Wij hebben ervaren dat we door zo'n levenshouding van delen en breken met elkaar, de kern en het geheim van het leven op het spoor komen. Een geheim waaraan we de naam God gegeven hebben.

    Via de in 1997 aangebrachte gewelfschildering, getiteld "De Werken van Barmhartigheid" hebben we een poging gedaan om deze ontdekkingsreis naar de kern van ons bestaan uit te beelden. De essentie van deze zin van ons leven staat heel treffend verwoord in een verhaal van Jezus, waarin hij mensen oproept om vanuit het hart te leven. Door voedsel te delen, door bronnen van levend water te slaan, door armen naar anderen uit te steken. Kortom door aan medemensen materiële en geestelijke bijstand te bieden, maakt hij duidelijk hoe je God kunt ontmoeten. Voor zo'n levenshouding willen wij u inspiratie bieden. 

  10. meer over de werken van barmhartigheid...meer over de werken van barmhartigheid...
  11. Kruisigingsschilderij (boven de ingang)
    Paneel met de kruisiging van Christus. Aan weerszijden hangen de goede en de slechte moordenaar. Links en rechts van het kruis staan Maria en Johannes, terwijl Maria Magdalena de voet van het kruis omarmt Rechts staat Longius met andere soldaten en links wordt de kleding van Jesus verdobbeld.

Meer foto's van het interieur vindt u hier!

Geschiedenis van de Franciscus Xaverius parochie

De parochie van St. Franciscus Xaverius te Enkhuizen heeft een veelbewogen geschiedenis achter zich.
Doordat de stad ontstond door het samengaan van twee bewoningskernen waren er tot aan de Reformatie twee parochies in de stad. De ene parochie (van de vissers) had St. Pancras als schutspatroon en de andere parochie (van de "bouwers") St. Gommarus. Onderling was er sprake van een zekere rivaliteit. Dat kwam tot uiting bij de bouw van hun kerken en hun kerktorens. De St. Pancraskerk (thans Zuiderkerk) is gebouwd tussen de jaren 1423 en 1524, de St. Gommaruskerk (thans Westerkerk) tussen 1472 en 1519. Bekend is, dat de beide parochies samen slechts 3000 communcanten telden.
In het jaar 1572 sloeg ook in Enkhuizen de Hervorming toe. Beide kerkgebouwen werden overgenomen. Tevens gingen ook vier kloosters met eigendommen en inventaris voor de katholieken verloren. Een goede kern van katholieken bleef er over, maar leefde verspreid in en rond Enkhuizen. Enkele missionarissen en wereldheren bleven de verspreide katholieken trouw. In particuliere woningen werden de godsdienstoefeningen gehouden.

De tijd van de schuilkerken was begonnen. Vier van die schuilkerkjes kregen op den duur de titel van Statiekerken. Rond 1685 zijn als zodanig bekend: St. Gommarus aan de Breedstraat, St. Pancras aan het Venedie, één aan het Westeinde en één aan het Spaansleger, voor welke laatste de Jezuïeten de zorg hadden. Na veel moeite kreeg deze statie in 1689 van Rome een officiële goedkeuring en kreeg als patroon de Jezuïetenheilige St. Franciscus Xaverius. In het midden van de 18e eeuw ontstond er weer verdeeldheid: in Utrecht begon het Oud-Katholicisme. De statie van St. Gommarus en van St. Pancras gingen daarin mee. Voor de katholieken, die trouw bleven aan Rome, was er dus bijna geen kerkruimte meer over. De scherpe kanten van de Hervorming waren er ondertussen wat af, dus men durfde weer een eigen kerkgebouw op te richten. Het mocht aan de buitenkant dan niet blijken, dat het een katholieke kerk was, maar een kerkje kwam er, en wel in 1776 aan de Harpstraat, waar zich nu het voorste gedeelte van de kerk bevindt. Het moet een kleine, maar smaakvolle "schuilkerk" geweest zijn in barokstijl, die in 1778 in gebruik werd genomen. In 1853 werd door de Nederlandse Staat aan de katholieken weer vrijheid van godsdienst gegeven.

Er kwamen weer eigen bisschoppen, die in hun Bisdommen de parochiestructuur gingen herstellen. Zo werd op 12 mei 1858 in Enkhuizen opgericht de Parochie van St. Franciscus Xaverius en toegewezen aan priesters van het Bisdom Haarlem. De patroon van de parochie was dus overgenomen van de Jezuïetenstatie.

Bijna 50 jaar later in 1905 werd onder Pastoor Nieuwenhuizen besloten tot de bouw van de huidige kerk aan de Westerstraat. In het jaar 1930 word onder pastoor C. van Baaren de kerk afgebouwd en werd er een toren voor de kerk geplaatst.
Bij het 50-jarig bestaan van de kerk in 1955 werd onder pastoor N. Pronk de kerk opnieuw geschilderd. De parochie gaf als cadeau het Maria-drieluik gemaakt door de edelsmid Kloosterman uit Tilburg.
In 1967 werden de oude glas in lood-ramen in het priesterkoor vervangen door de veelkleurige ramen van nu, gemaakt door de glazenier M. Sillekens uit Westwoud.
In datzelfde jaar moest de kerk weer geschilderd worden wegens enorme lekkages van het dak en de goten. Bovendien moest de vloer van het priesterkoor vernieuwd worden, omdat door gebrek aan ventilatie de ijzeren draagbalken begonnen te roesten, zodat de muren gingen scheuren. Op 6 april 1968 wordt de gerestaureerde kerk in gebruik genomen, waarbij Mgr. Th. Zwartkruis, Bisschop van Haarlem, het nieuwe altaar heeft ingezegend.

In 1991 kwam er voor het eerst een einde aan de periode waarin de pastoor de herder van de parochie was en waarin de geestelijkheid het gezicht van de kerk vormde, althans zo werd toen gedacht. Dhr. H. Pikkemaat verliet in dat jaar onze parochie. Hij werd opgevolgd door de pastoraal werker Co Kuin. Wegens het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd beeindigde die per 1 juli 2005 zijn werkzaamheden in onze parochie. De parochie was erg blij dat het Bisdom Haarlem voor hem een opvolger kon aanwijzen: de huidige pastor, Pater Peter Peelen sj.

Rond 1991 werden ook de eerste steigers rond kerk en toren opgebouwd. Het exterieur van de gehele toren werd gerestaureerd, alsmede de daken en goten van de kerk. Uniek was bierbij de financiële steun van de gehele Enkhuizer gemeenschap voor behoud en restauratie van de "Franciscustoren". Na restauratie is de toren in 1996 in eigendom overgedragen aan de Gemeente Enkhuizen. In hetzelfde jaar werd het parochiecentrum opgeleverd. Een nieuwe werkplek voor al die vrijwilligers die vele taken hebben overgenomen die voorheen vanuit de pastorie gecoördineerd werden. In het voorjaar van 1997 is ook het interieur in eigentijdse kleuren aangepast. Tevens is er een gewelfschildering van de "Werken van Barmhartigheid" aangebracht, die bekroond werd met de Petrus Canisiusprijs als meest geslaagde poging om de christelijke traditie te verbinden met een eigentijds geloofsverstaan.

Franciscus Xaverius parochie

De parochie van St. Franciscus Xaverius te Enkhuizen heeft een veelbewogen geschiedenis achter zich.
Doordat de stad ontstond door het samengaan van twee bewoningskernen waren er tot aan de Reformatie twee parochies in de stad. De ene parochie (van de vissers) had St. Pancras als schutspatroon en de andere parochie (van de "bouwers") St. Gommarus. Onderling was er sprake van een zekere rivaliteit. Dat kwam tot uiting bij de bouw van hun kerken en hun kerktorens. De St. Pancraskerk (thans Zuiderkerk) is gebouwd tussen de jaren 1423 en 1524, de St. Gommaruskerk (thans Westerkerk) tussen 1472 en 1519. Bekend is, dat de beide parochies samen slechts 3000 communcanten telden....

Kerk en Parochiecentrum:

Kwakerspad 3 - 1601 AS Enkhuizen -  tel.0228312952